Soạn bài Ôn tập phần văn học lớp 11 chi tiết nhất

Soạn văn 11: Ôn tập phần văn học

Hướng dẫn soạn bài

Câu 1: (trang 116 SGK Ngữ văn 11 tập 2)

Sự khác nhau giữa thơ mới và thơ cũ:

Các bình diện Thơ cũ Thơ mới
Nội dung cảm hứng Thời đại chữ ta nặng tính cộng đồng, xã hội, xem nhẹ tính cá nhân Thời đại chữ tôi, coi trọng cá nhân, tách biệt với cộng đồng, xã hội
Cách cảm nhận thiên nhiên, con người, cuộc sống Cảm nhận bằng con mắt già cỗi, công thức, ước lệ, khuôn sáo Cảm nhận bằng cặp mắt trẻ trung, xanh non, yêu đời
Cảm hứng chủ đạo Cảm hứng phò vua giúp nước, tỏ lòng, lúc sục sôi, lúc buồn rầu, bất đắc chí. Nỗi buồn, tuyệt vọng của cái tôi – cá nhân trước hiện thực đau xót vì mất đi nền độc lập,  chủ quyền của nước nhà
Hình thức nghệ thuật

– Chứ Hán, chữ Nôm.

– Thể thơ truyền thống: Đường luật, cổ phong, lục bát, song thất lục bát.

– Niêm luật được tuân thủ chặt chẽ, diễn đạt lối ước lệ tượng trưng, dùng nhiều điển tích điển cố.

– Tính qui phạm nghiêm ngặt.

– Chữ quốc ngữ.

– Thể thơ có sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại.

– Luật lệ đơn giản hơnc, diễn đạt có phần phóng khoáng, tự do, gần gũi với ngôn ngữ hàng ngày.

– Phá bỏ tính qui phạm.

Câu 2: (trang 116 SGK Ngữ văn 11 tập 2)

Đặc điểm Lưu biệt khi xuất dương Hầu trời
ND

   • Bài thơ khắc họa thành công vẻ đẹp lãng mạn và hào hùng của một nhà chí sĩ cách mạng những năm đầu thế kì XX, đó là:   

+ Vẻ đẹp của tư tưởng mới mẻ, táo bạo, vượt ngoài vòng kiểm tỏa, khuôn khổ lễ giáo đương thời.   

+ Vẻ đẹp của lòng yêu nước nhiệt huyết cùng khát vọng cháy bỏng tìm đường cứu nước trong buổi đầu lên đường

Cái tôi hào hoa, phóng túng, khẳng định tài năng văn chương.

Khao khát được thể hiện, khẳng định mình giữa cuộc đời.

NT

+Xây dựng hình tượng kì vĩ, hào hùng (Thơ tuyên truyền cổ động cách mạng)

+ Thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật

+ Giọng thơ chân thành, tâm huyết, câu cảm thán được sử dụng

+ Đối cân chỉnh, đúng luật+ Hình tượng nghệ thuật mang vẻ đẹp hùng tráng, mang đậm chất sử thi cổ điển.

+ Thơ giàu yếu tố tự sự, sử dụng thể thất ngôn trường thiên nhưng tự do, phóng khoáng, thoát khỏi khuôn mẫu về hình thức 

 + Ngôn ngữ nôm na gần với đời thường   

+ Cảm xúc biểu lộ tự do, phóng khoáng, chân thực   

+ Giọng điệu tự nhiên, có nhiều sáng tạo (hư cấu chuyện hầu trời. Cái tôi ngông)

-Những nét chính về hai bài thơ:

+ Thời điểm sáng tác: Đây là thời điểm mở đầu diễn ra quá trình hiện đại hoá văn học Việt Nam.

+ Cả hai bài thơ: đều có ý thể hiện cái tôi cá nhân. Vẻ đẹp lãng mạn hào hùng ở Phan Bội Châu, cái tôi tài hoa, ngông ở Tản Đà.

+ Cả hai bài thơ đều được sáng tác ở thời điểm giao thời giữa hai thời đại thi ca , từ thi ca trung đại chuyển sang thi ca hiện đại.

Câu 3: (trang 116 SGK Ngữ văn 11 tập 2).

Quá trình hiện đại hóa của thơ ca thời kì đầu TK XX đến 8-1945: 

* Giai đoạn 1: Từ 1900 – 1920: Chủ yếu là thơ ca của các chí sĩ yêu nước. Nội dung tư tưởng mặc dù đã có sự đổi mới những vẫn thuộc phạm trù của VHTĐ. 

– Bài “Lưu biệt khi xuất dương” thể hiện lối sống , quan niệm mới về chí làm trai. Thể thơthất ngôn bát  cú. 

* Giai đoạn 2: 1920 – 1930: Văn học có tính hiện đại nhưng vẫn có những nét của VHTĐ: 

VD: Bài thơ “Hầu trời” 

– ND: – Bài thơ thể hiện cái tôi cá nhân, tự ý thức về tài năng, khát khao được khẳng định mình. 

– Tản Đà là gạch nối VHTĐ – VHHĐ. – Tản Đà đưa ra quan niệm khá hiện đại về nghề văn nhưng cái tôi cá nhân tự ý thức vẫn phảng phất tinh thần chữ ngông của các nhà nho. 

* Giai đoạn 3.1930 -1945: VH hoàn toàn hiện đại hóa trên nhiều mặt, với nhiều cuộc cách tân trên mọi thể loại. 

VD: Vội vàng

– ND: quan niệm sống tích cực, tiến bộ.

– NT: Có nhiều hình thức nghệ thuật mới.

Câu 4: (trang 116 SGK Ngữ văn 11 tập 2)

Tác phẩm Nội dung Nghệ thuật
Vội vàng – Xuân Diệu

  Sự giao cảm hết mình với thiên nhiên, con người, cuộc đời.

Quan niệm mới mẻ, độc đáo về nhân sinh, nỗi buồn khi nhận ra sự trôi chảy của thời gian, để từ đó có cách sống vội vàng.

Kết hợp giữa r

Sử dụng rất thành công thủ pháp nghệ thuật trùng điệp.

Những câu thơ biến đổi linh hoạt phù hợp với mạch cảm xúc, nhịp thơ, tiết tấu.

Ngôn ngữ mới lạ, giàu sức gợi cảm

Hình ảnh thơ độc đáo. 

Tràng giang – Huy Cận

TG là bức tranh thiên nhiên tạo vật, sông nước hoang sơ, quạnh vắng thật đẹp và buồn. 

Bức tranh tâm trạng thể hiện cái tôi lữ thứ, lẻ loi, cô đơn với nỗi sầu sóng nước theo nỗi sầu sóng nước bãi bờ, sầu nhân thế nhớ quê hương. Tất cả thể hiện tâm trạng của con người, tha thiết gắn bó với tạo vật thiên nhiên, giang sơn tổ quốc nhưng cô đơn, bất lực, khao khát tìm kiếm trong sự gắn bó tình đất nước, tình nhân loại.

   Kết hợp hài hòa giữa hệ thống thi pháp thơ Đường từ thi liệu, điển tích, điển cố cho đến ngôn ngữ, bút pháp… với nét đặc trưng của thơ lãng mạn hiện đại.
Đây thôn Vĩ Dạ – Hàn Mặc Tử Bài thơ là tình yêu, tình quê, tình đời, là những kỉ niệm ấn tượng về thôn Vĩ, về xứ Huế. Đồng thời gửi gắm nỗi buồn cô đơn, tình yêu đời, lòng ham sống mãnh liệt mà đầy cảm xúc của hồn thơ HMT

Thơ hướng nội, có những bước nhảy về ý. Mạch thơ cõ sự  đứt đoạn, khôngtuân theo trình tự thời gian, không gian.

 Hình ảnh huyền hồ, hư ảo, thực xen lẫn chiêm bao.

 Ngôn từ mang tính chất cực tả.

 Nhịp thơ chi phối bởi cảm xúc.

 Dùng đại từ phiếm chỉ “ai”.

Chiểu xuân – Anh Thơ – Bài thơ khắc họa bức tranh chiều xuân quen thuộc của đồng bằng Bắc Bộ qua các khía cạnh không khí, nhịp sống và những hình ảnh gần gũi giản dị

– Sử dụng rất nhiều chất liệu và hình ảnh quen thuộc, bình dị trong thơ

– Ngôn từ hết sức giản dị, mộc mạc

– Từ ngữ gợi hình, gợi cảm

– Lấy động tả tĩnh

Tương tư– Nguyễn Bính – Bài thơ là tâm sự thiết tha của một chàng trai chốn thôn quê gửi gắm tới cô gái nhằm bày tỏ nỗi niềm nhớ mong tương tư thầm kín, nỗi chờ mong khắc khoải nhưng vẫn chưa được đáp lại. Đồng thời, thể hiện niềm mong ước, khát khao về hạnh phúc lứa đôi trọn vẹn của chàng trai

Chất dân gian và chất thơ mới: 

– Chất thơ mới bộc lộ ở ND: diễn tả tâm trạng chàng trai quê rất chân thực và tinh tế. 

– Chất dân gian: thể thơ lục bát, hình ảnh cặp đôi quen thuộc trong ca dao, ngôn ngữ lời quê.

Câu 5: (trang 116 SGK Ngữ văn 11 tập 2)

Tác phẩm Nội dung Nghệ thuật
Lai tân Phê phán bộ mặt giả dối, thối nát của XHPK trung Hoa và chế độ nhà tù tưởng Giới Thạch.

Thể thơ tứ tuyệt  rất ngắn gọn và hàm súc.

Đối lập, tương phản.

Giọng điệu châm biếm.

Nhớ đồng Tâm trạng buồn, cô đơn, nhớ đồng quê, nhớ con người và cuộc sống bên ngoài nhà tù của nhà thơ.

Lặp cấu trúc,

Thể thơ thất ngôn trường thiên.

Hình ảnh thơ gần gũi, giản dị.

Chiều tối

Nói về tinh thần lạc quan, vượt lên hoàn cảnh khắc nghiệt…

Tình yêu thiên nhiên…

Vẻ đẹp cổ điển mà hiện đại.

Sự vận động của tư tưởng, hình ảnh, cảm xúc.

  Từ ấy Niềm vui khi đón nhận lí tưởng của Đảng, lời tâm nguyện chân thành, thiết tha, rạo rực… Vận động về tâm trạng thể hiện qua ngôn từ, hình ảnh, nhạc điệu (ảnh hưởng của thơ mới)

Câu 6: (trang 116 SGK Ngữ văn 11 tập 2)

– Bài thơ “Tôi yêu em” thể hiện vẻ đẹp về một tình yêu vĩnh cửu, tha thiết của Pus kin dành cho người mình yêu:

+ Lời giãi bày của một tình yêu cao thượng.

+ Tình yêu đơn phương, một phía dù không được người kia đáp lại vẫn nồng nàn.- Tình yêu đầy vị tha, mang theo tâm hồn cao thượng của tác giả.

– Bài thơ 28:

+ Giãi bày tình yêu và những nghịch lí muôn đời trong tình yêu.

+ Lối so sánh, giả định nhiều tầng bậc.

Câu 7: (trang 116 SGK Ngữ văn 11 tập 2)

Hình tượng nhân vật Bê – li – cốp được khắc họa qua:

– Ngọai hình.

– Tính cách, lối sống.

– Ảnh hưởng tiêu cực của lối sống Bê li cốp.

– Cái chết của Belicop và ý nghĩa cái chết đó

=> Phê phán, lên án kiểu người trong bao và tác hại của nó. Đó cũng chính là hiện của thực xã hội Nga đương thời. Mọi người nên và cần phải thay đổi “không thể sống mãi như thế này được”

Câu 8: (trang 116 SGK Ngữ văn 11 tập 2)

Hình tượng nhân vật Giăng – Van – Giăng:

– Hoàn cảnh sống éo le và ngặt nghèo: không muốn người khác bị bắt oan, nhưng như thế không giúp đỡ được mẹ con Phăng tin.

– Trong mối quan hệ với Gia ve: điềm tĩnh, nhũn nhường, lịch sự.

– Trong mối quan hệ với Phăng tin:

+ Tình yêu thương dành cho Phăng tin.

+ Tình yêu thương giữa những con người cùng hoàn cảnh, cùng khổ.

=> Quan điểm của tác giả: muốn cải tạo xã hội bằng tình thương và lòng nhân ái vô bờ, sức mạnh của tình thương đẩy lùi cái xấu, cái ác.

Đăng bởi: Wikichiase.com

Chuyên mục Giáo dục

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *