Quan Thế âm Bồ tát là nam hay nữ?

Quan thế âm bồ tát là nam hay nữ
Quan thế âm bồ tát là nam hay nữ

Quan thế âm bồ tát là nam hay nữ – sự thật ít ai biết. Vấn đề này sẽ được bật mí tại Wikichiase – Blog chia sẻ những điều thú vị và có giá trị nhất về Phật Giáo Việt Nam nói riêng, và thế giới nói chung.

Quan Thế Âm Bồ Tát là Đức Phật được thờ phụng phổ biến tại đất nước Việt Nam chúng ta. Ta thường thấy các hình ảnh, tượng Phật khắc họa dung mạo của Ngài trong hình hài của một nữ nhân đoan trang, từ bi, và vô cùng xinh đẹp. Nhưng có đúng Quan Thế Âm Bồ Tát là nữ hay không? Hãy đồng hành cùng chúng tôi trong bài viết này sẽ giúp bạn giải đáp được thắc mắc: Phật Quan Thế Âm Bồ Tát là nam hay nữ

Phật Quan Thế Âm Bồ Tát là người như thế nào? 

Quan Thế Âm hay Quán Thế Âm theo tiếng Phạn nghĩa là “Đấng quán chiếu âm thanh của thế gian” là một vị Bồ tát hiện thân cho lòng từ bi của tất cả chư Phật. Ngài được đức Phật A Di Đà đặt danh hiệu Đại bi Quán Thế Âm Bồ Tát

Ngài đã giác ngộ, biết rõ chân lý của vũ trụ, chứng được phép “nhĩ căn viên thông”, nghe thông suốt hết thảy âm thanh của vũ trụ, như người đã thức dậy rồi trong ngôi nhà “vũ trụ” kia, nghe biết hết thảy chân tướng các sự vật, động tịnh trong ngoài, nơi nào trên thế gian có tiếng chúng sinh đau khổ, xưng niệm danh hiệu Ngài liền được Ngài “tầm thanh cứu khổ”, giải thoát khỏi tai ách, hoạn nạn. Ngài đã chứng được bản thể của âm thanh vốn dĩ là không, vô thường, vô ngã nên Ngài thường được tôn xưng là Quán Thế Âm.

Quán Thế Âm, tiếng Phạn gọi là Avalokitévara, Nghĩa là vị Bồ Tát quán sát âm thanh đau khổ của thế gian kêu cầu mà cứu độ một cách tự tại.. Theo kinh A Di Đà, Quán Thế Âm Bồ Tát cùng với Đại Thế Chí Bồ Tát là trợ tuyên của đức Phật A Di Đà, được đặt danh hiệu Đại bi Quán Thế Âm Bồ Tát:  Trong đó: “Đại bi” tức là lòng thương người bao la, rộng lớn. “Quán” nghĩa là xem xét, quán xét. “Thế” là cõi thế gian. “Âm” là lời cầu nguyện  

Quán Thế Âm Bồ Tát nghĩa là ngài Bồ Tát có thể lắng nghe được tất cả nỗi đau khổ kêu than của thế nhân. Điều này chỉ có được ở những vị Bồ Tát đã tu luyện thành chính quả. Khi ấy, tất cả các giác quan có thể hòa trộn được vào nhau (kiểu như mắt có thể nghe thấy tiếng kêu, tai có thể ngửi thấy mùi vị…)

Đức Quán Thế Âm Bồ Tát là người có thể dùng “Phật nhãn” của mình để lắng nghe và thấu hiểu mọi sự ai oán, đau khổ của chúng sinh để mà ra tay cứu khổ cứu nạn.

Như vậy, danh hiệu Đại Bi Quán Thế Âm Bồ Tát của Ngài chính là diễn tả những đức tính thương người, luôn lắng nghe những lời cầu cứu, cứu độ chính sinh của Quán Thế Âm Bồ Tát, luôn thấu hiểu được nỗi ai oán của chúng sanh, soi sáng, dẫn đường cho chúng sanh thoát khỏi kiếp khổ đau.   

Ngoài ra, Phật Quan Thế Âm Bồ Tát còn được xem như là vị phật phù hộ cho những người sắp sinh nở, giúp họ bình an, sinh con thuận lợi. Người đời còn truyền tai nhau rằng, những ai cầu con trai hay hiếm muộn, chỉ cần có đủ thành tâm thì ngài sẽ ban phước lộc con cái cho. 

Đôi khi, chỉ cần ngắm nhìn tượng Ngài, sẽ làm cho lòng thanh tĩnh, dẫn lối tư tưởng về đúng mực, tránh có quyết định sai lầm. Quan Thế Âm với nụ cười hiền từ, khuôn mặt rạng ngời, đêm đến sự tịnh tâm, nhẹ nhàng cho chúng sanh.

Một số quốc gia quan niệm hình tượng Bồ tát là nam
Một số quốc gia quan niệm hình tượng Bồ tát là nam

Đức Phật Quan Thế Âm Bồ Tát là nam hay nữ? 

Một vài ngôi chùa ở miền Bắc Việt Nam ta và ở Trung Quốc vẫn tôn tượng và thờ phụng Quan Thế Âm Bồ Tát dưới hình dạng là thân nam. Nhưng đến nay hầu như ở khắp các cơ sở thờ tự Á Đông đều quen thuộc với hình ảnh Ngài dưới hình dạng là phụ nữ. Bởi vậy nhiều người thắc mắc Quan Âm Bồ Tát là nam hay nữ? 

Chúng ta có thể tóm gọn câu trả lời cho câu hỏi trên trong một quan niệm của Phật giáo: Mười phương chư Phật không hề có nữ thân. Hình tượng của Người chỉ là hình ảnh thị hiện chứ không phải là Phật thân của người. 

Bồ tát Quán Thế Âm là một vị Bồ tát đã thân chứng và thể nhập Pháp thân. Khi đã an trụ trong Pháp thân cố nhiên siêu việt danh sắc, nam nữ, sanh diệt… vì thực tướng vốn là vô tướng. Do đó, không thể đặt vấn đề “nam hay nữ” đối với những vị đã thể nhập Pháp thân. Về phương diện ứng hoá thân, thì tuỳ theo hoàn cảnh, điều kiện và chủng loại chúng sinh để Bồ tát thị hiện thân tương ứng mà cứu độ.

Điều này được chứng nhân qua ghi chép của các kinh sách, lịch sử tôn giáo xưa:

Trong kinh Đại Nhật và kinh Bi Hoa đức Bổn Sư Thích ca đã từng dạy rằng, đức Quan Thế Âm Bồ Tát đời quá khứ đã thành Phật hiệu là chánh pháp Như Lai vào thuở lâu xa vô lượng kiếp về trước. Vì bi nguyện độ sanh mà Ngài thị hiện làm thân Bồ tát. 

Cũng trong kinh BI HOA, đức Phật luôn luôn gọi đức Quan Thế Âm Bồ Tát là “Thiện-nam-tử” tốt! Về thời quá khứ lâu xa về trước, Quán Thế Âm làm thái tử con của vua Vô Tránh Niệm. Thời bấy giờ có Đức Phật hiệu là Bảo Tạng Như Lai hiểu được đạo lý vô thượng, Vua và Thái tử phát tâm Bồ đề rộng lớn, nguyện tu các hạnh Bồ Tát, mong thành Phật quả để phổ độ chúng sanh. Sau nhờ nhất niệm tinh chuyên, tinh tấn không ngừng, vua Vô Tránh Niệm chứng thành quả Phật và phát 48 lời thệ nguyện rộng lớn để tế độ khắp cả chúng sanh, Ngài liền thành Phật hiệu là A Di Đà, chủ cõi Tây Phương Cực Lạc. Thái tử công hạnh cũng tròn đầy viên mãn cũng về cõi Cực Lạc thành bậc đại Bồ Tát hiệu là Quán Thế Âm cùng với Phật A Di Đà tiếp dẫn chúng sanh về cõi Cực lạc.Vậy đức thuở lâu xa vô lượng kiếp về trước hiện thân của Quan Thế Âm Bồ Tát không phải là nữ nhân.

Trong Kinh Pháp Hoa, một bộ kinh rất quen thuộc với Phật tử thuộc truyền thống Phật giáo Đại Thừa ghi rằng Quan Thế âm có 33 hiện thân như sau: 1/. Thân Phật; 2/. Thân Độc Giác; 3/. Thân Duyên Giác; 4/. Thân Thanh Văn; 5/. Thân Phạm Vương; 6/. Thân Đế-Thích; 7/. Thân Tự Tại Thiên; 8/. Thân Đại Tự Tại Thiên; 9/. Thân Thiên Đại Tướng quân; 10/. Thân Tứ Thiên Vương; 11/. Thân Thái tử của Tứ Thiên Vương; 12/. Thân Nhân Vương; 13/. Thân Trưởng giả; 14/. Thân Cư sĩ; 15/. Thân Tể quan; 16/. Thân Bà-la-môn; 17/. Thân Tỷ-kheo; 18/. Thân Tỷ-kheo-ni; 19/. Thân Ưu-bà-tắc; 20/. Thân Ưu-bà-di; 21/. Thân Nữ chúa; 22/. Thân Đồng nam; 23/. Thân Đồng nữ; 24/. Thân trời; 25/. Thân Rồng; 26/. Thân Dược-xoa; 27/. Thân Càn-thát-bà; 28/. Thân A-tu-la; 29/. Thân Khẩn-na-la; 30/. Thân Ma-hầu-la-già; 31/. Thân Người; 32/. Thân Phi nhân; 33/. Thân Thần Cầm Kim Cương

Kinh Ngũ Bách Danh còn đề cập đến 500 loại hóa thân của Ngài để tùy duyên ứng hiện hóa độ thuyết pháp.

Trong nhiều ghi chép về lịch sử tôn giáo, Phật Quan Thế Âm đã từng hiện thân vào những thế gia và cả bần gia để ứng cơ hóa độ chúng sinh dưới nhiều hình dáng khác nhau. Nổi tiếng nhất có thể kể đến: Quan Âm Diệu Thiện về đời vua Vương Trang, Quan Âm cầm giỏ cá thời vua Tôn Huyền nhà Đường, Quan Âm Thị kính thời nhà Minh, Quan Âm linh thiêng thời nhà Nguyễn,…

Như vậy, đúng Theo phân tích từ sử sách Phật học như trên thì chư vị Bồ Tát trong đó có Quan Thế âm Bồ tát vốn dĩ họ không phải là những nhân vật lịch sử bằng xương bằng thịt, có sanh có tử mà các Ngài có thể thị hiện ở đời dưới nhiều hình tướng như nam, nữ, già, trẻ, người, thú vật, núi sông… tùy tâm niệm của chúng sanh chiêu cảm ra sao mà ứng thân thị hiện.

Nhưng tại sao chúng sanh lại thường bắt gặp hình tượng của Quan Thế âm Bồ tát thường là một nữ nhân thay vì nam nhân?

Ta có thể thấy qua các đời phong kiến mọi quyền hành sanh sát và làm náo loạn nhân gian hay thịnh suy cho đất nước, đều nằm trong tay nam giới. Tuy vậy những nữ nhân có nhan sắc tuyệt đẹp vẫn là cao điểm để để nam giới đam mê, bị lung lạc và điều khiển.

Vì thế Quan Âm Bồ Tát tùy duyên hóa độ, hiện người nữ với mục đích chuyển hóa tâm xấu ác và tránh xa những xa hoa trụy lạc. Hơn nữa, với hạnh ngộ từ bi quảng đại của Ngài, diện mạo nữ giới sẽ thể hiện được tốt hơn so với diện mạo nam giới. Đó là mục tiêu tùy duyên hóa độ của Quan Thế Âm Bồ Tát, và cũng từ đó mà tượng, ảnh của Ngài trở nên nữ mạo trong một số quốc gia châu Á. 

Bên cạnh đó, Phật Quan Thế Âm Bồ Tát còn được xem là Người Mẹ của toàn cõi nhân gian. Vì Ngài luôn có mặt mỗi khi chúng sinh cần cứu độ, lại có tình thương và lòng từ bi vô bờ bến. Nên Ngài càng phù hợp hơn với hình tượng nữ nhân hiền hậu, từ bi.

Ngoài ra, dù Quan Thế Âm Bồ Tát không chỉ thị hiện nữ thân mà là vô số thân nhưng do niềm tin của các dân tộc vùng Đông Nam Á nói chung và Việt Nam nói riêng thì hình ảnh Phật Quan Âm dưới hiện thân của nữ giống như người mẹ hiền thương chúng sanh như con đỏ, thường che chở, gia hộ và cứu rỗi những tâm hồn khổ đau. Vì vậy hình ảnh thân nữ của Ngài vô cùng được nhân dân ngưỡng mộ và tôn thờ, tượng Ngài được thờ phụng khắp nơi đa phần là dưới dạng hiện thân nữ. 

Một vài ngôi chùa ở Trung Quốc vẫn tôn tượng và thờ phụng Ngài dưới hình dạng là thân nam nhưng khi đến thăm các ngôi chùa Phật tại Việt Nam, các phật tử đều có thể nhìn thấy các bức tượng Quan Âm bồ tát thường dưới hình dạng nữ thân. Như vậy, tùy theo từng nền văn hóa mà người ta chọn tượng là nam nhân hoặc nữ nhân. Mỗi hình dáng tượng đều có một ý nghĩa riêng, nên không cần đặt nặng vấn đề Phật Quan Thế Âm Bồ Tát là nam hay nữ để thờ tượng cho đúng. Và điều căn bản là chúng ta phải biết rằng, đó là hình ảnh thị hiện, không nên chấp là Phật Thân của Ngài.

Tóm lại, Quán Thế Âm là vị Bồ Tát quan sát chúng sinh khổ đau trong thế gian mà khởi lòng đại bi, đoạn trừ phiền não, làm cho chúng sinh được an lạc. Ngài là hình ảnh của đại từ đại bi, của tình thương bao la, vì bi nguyện độ sinh, Ngài có thể hóa hiện từ trên thân Phật, dưới cho đến thân quỷ dạ xoa, la sát để hóa độ chúng sinh. Chính sự hóa thân đó đã làm cho hình ảnh của Ngài nói riêng, Phật giáo nói chung trở nên năng động và tích cực hơn trong việc cứu khổ độ sinh vậy.

Chắc hẳn đến đây chúng ta đã có thể biết được Quan Thế Âm Bồ Tát là nam hay nữ. Thiết nghĩ Đức phật Ngài có là nam hay là nữ đi nữa thì Ngài vẫn luôn là niềm tín ngưỡng cao đẹp trong lòng những người con phật tử.

Xem thêm:

Quan Thế Âm Bồ Tát là ai? Quan thế âm bồ tát có thật không?

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *