Dàn ý phân tích tính sử thi trong Rừng xà nu – Văn mẫu 12 hay nhất

Tổng hợp Dàn ý phân tích tính sử thi trong Rừng xà nu do Wikichiase sưu tầm và biên soạn. Qua dàn ý và các bài văn mẫu dưới đây sẽ giúp các bạn có thêm tài liệu, các cách hành văn khác nhau, qua đó có thể tiếp cận vấn đề cần nghị luận với cái nhìn đa chiều, mới mẻ hơn. Mời các bạn cùng xem!

Dàn ý phân tích tính sử thi trong Rừng xà nu

Dàn ý Phân tích tính sử thi trong Rừng xà nu cực hay

1. Mở bài

– Giới thiệu về tác phẩm: Được viết trong hoàn cảnh nào? Ý nghĩa của câu chuyện?

– Chính hoàn cảnh và không gian trong truyện đã làm nên tính sử thi cho nó

2. Thân bài

a) Sử thi là gì?

– Là áng văn tự sự miêu tả về những người anh hùng hoặc sự kiện lớn, trọng đại của đất nước, có ý nghĩa với toàn thể người dân

– Nhân vật trong sử thi thường có sức mạnh phi thường, tiêu biểu cho cả dân tộc về phẩm chất cũng như khát vọng của toàn dân (ví dụ: người anh hùng Đăm Săn trong “bài ca Đăm Săn” của người dân tộc Ê Đê, …)

– Những sự kiện, những người anh hùng đó xuất hiện và được miêu tả bằng ngôn từ tráng lệ, ngợi ca, không gian rộng lớn, hùng vĩ của núi rừng, ….

– Một số tác phẩm trong giai đoạn Cách mạng 1945 – 1975 thường mang hơi hướng sử thi: Những đứa con trong gia đình – Nguyễn Thi, Hòn đất – Anh Đức, …

– Và chất sử thi đó cũng được thể hiện thật rõ trong Rừng xà nu – Nguyễn Trung Thành.

b) Chất sử thi được thể hiện trong tác phẩm Rừng xà nu:

– Truyện được viết trong hoàn cảnh đậm chất sử thi:

+ Được in trong tập truyện “Trên quê hương những anh hùng Điện Ngọc”

+ Được sáng tác năm 1965, khi mà đế quốc Mỹ đang xâm chiến miền Nam Việt Nam, cả đất nước đang phải đứng lên kháng chiến chống lại kẻ thù xâm lược (giặc Mỹ điên cuồng đánh phá miền Nam, nhưng nhân dân cả nước kiên cường đứng lên chống lại chúng: Một khẩu súng giữ hai trời Nam Bắc/ Một dấu chân in màu đất hai miền).

– Đây là một sự kiện to lớn mang tính toàn dân, trọng đại của đất nước, có ý nghĩa với toàn thể dân tộc Việt Nam, phản ánh vấn đề cơ bản, sống còn của đất nước.

– Chất sử thi được thể hiện trong hình ảnh bức tranh thiên nhiên hùng vĩ, mang màu sắc tráng lệ, nên thơ của núi rừng Tây Nguyên

+ Truyện được mở đầu bằng hình ảnh mênh mông của những cánh rừng xà nu: “đứng trên rừng xà nu ấy trông ra xa, đến hút tầm mắt cũng không thấy gì ngoài những đồi xà nu nối tiếp tới tận chân trời” và kết thúc câu chuyện cũng bằng hình ảnh của những cây xà nu: “những rừng xà nu nối tiếp nhau tới tận chân trời”.

+ Cánh rừng xà nu rộng lớn nhưng “không cây nào là không bị thương” do bom đạn của kẻ thù khi chúng đứng kiên cường bảo vệ cho ngôi làng Xô Man

+ Hình ảnh những cây xà nu với sức sống mãnh liệt được nhắc đi nhắc lại trong truyện: “Trong rừng, ít có loại cây sinh sôi nảy nở khỏe như vậy. Cạnh một cây mới ngã gục đã có bốn năm cây con mọc lên”, “Quanh đó, vô số những cây con mọc lên”, … Sức sống của chúng thật mạnh mẽ, biết bao cây bị thương “nhựa ứa ra tràn trề” nhưng chúng vẫn kiên cường “ưỡn tấm ngực lớn bảo vệ cho ngôi làng”.

=> Sức sống của những người dân làng Xô Man, của núi rừng Tây Nguyên, người dân Việt Nam sẽ luôn mạnh mẽ, mãnh liệt như thế. Không loại bom đạn, giáo lê, súng ống nào của kẻ thù có thể khuất phục được họ.

+ Xà nu là một loài cây ham ánh sáng, tự do “nó phóng lên rất nhanh để tiếp lấy ánh nắng, thứ ánh nắng trong rừng rọi từ trên cao xuống từng luồng lớn thẳng tắp”. Nó tiếp nhận thứ ánh nắng vàng ươm của đất trời và luôn luôn vươn mình lên để tiếp nhận thứ ánh nắng đó.

+ Rừng xà nu luôn luôn đứng chắc trong mưa bom bão đạn, vững chãi bảo vệ cho ngôi làng Xô Man ” rừng xà nu ưỡn tấm ngực lớn của mình ra, che chở cho ngôi làng”.

=> Hình ảnh của rừng xà nu hiện lên trong mắt người đọc thật hùng vĩ, thật bất khuất biết bao. Chính chất sử thi đã tạo nên được một rừng xà nu đẹp và tráng lệ đến như thế!

– Tác giả đã dựng lên hình tượng người anh hùng Tnú của làng Xô Man mang đậm tính sử thi. Cuộc đời Tnú là một chuỗi những bi kịch nhưng anh vẫn vượt lên trên tất cả để trở thành một người anh hùng – biểu tượng của người dân làng Xô Man.

+ Tnú có số phận gắn liền với số phận của đất nước, dân tộc:

  • Trực tiếp chịu những tổn hại do giặc, chiến tranh gây lên (vợ con bị giặc đánh chết, hai bàn tay cũng bị giặc dùng nhựa xà nu đốt cụt)

=> Những hi sinh mất mát của người dân, của dân tộc trước chiến tranh và những hành động dã man của giặc Mỹ.

  • Quyết tâm đứng lên đi theo Cách mạng chống lại kẻ thù để đền nợ nước trả thù nhà.

+ Tnú – người con làng Xô Man tiêu biểu cho lý tưởng dân tộc:

  • Từ nhỏ đã nuôi giấu cán bộ Cách mạng, trở thành liên lạc rồi sau đó bị giặc bắt

  • Vượt ngục trở về lãnh đạo làng Xô Man đánh giặc

  • Vợ con bị giết bởi giặc, bàn tay cũng bị giặc đốt cụt nhưng anh vẫn quyết tâm đi theo con đường Cách mạng.

=> Tnú là hiện thân của con người mang lý tưởng quê hương, dân tộc, quyết tâm chống lại kẻ thù xâm lược.

+ Tnú có những phẩm chất, tính cách cao đẹp của người dân làng Xô man, của những người con Tây Nguyên

  • Tnú rất gan dạ, dũng cảm am hiểu núi rừng ( từ nhỏ đã băng rừng vượt núi, đi nuôi giấu cán bộ ” nó leo lên cây cao nhìn một lượt rồi xé rừng mà đi”, “cưỡi trên thác băng băng như con cá kình”, …)

  • Tnú cũng rất yêu quê hương của mình, gắn bó với Cách mạng: Còn nhỏ, Tnú đã nuôi giấu cán bộ và thường xuyên ngủ lại rừng vì “để cán bộ ngủ ngoài rừng một mình, bụng dạ không yên được”. Lớn lên, anh trở thành giao liên, rồi trở thành người lãnh đạo dân làng Xô Man chống giặc….

  •  Anh còn là người rất yêu thương vợ con

=> Tóm lại, Tnú là một hình tượng nhân vật anh hùng mang tất cả những đặc điểm của một nhân vật sử thi. Chính vì thế, anh cũng làm nên chất sử thi trong tác phẩm.

– Tính cộng đồng cũng như tinh thần tập thể trong tác phẩm cũng tạo nên một khung cảnh đậm chất sử thi cho “Rừng xà nu”:

+ Hình ảnh cụ Mết, một người già làng đại diện cho thế hệ đi trước trong kháng chiến chống Pháp. Cụ đã truyền dạy cho con cháu tinh thần yêu nước, tinh thần Cách mạng “Đảng còn thì núi nước này còn”, dẫn dắt cả làng Xô Man đứng lên chống giặc “chúng nó cầm súng thì mình cầm giáo mác”.

+ Hình ảnh của Dít: Cô bí thư chi bộ của làng, lớp thanh niên kế cận tiếp tục con đường Cách mạng, là người biến gian khổ đau thương thành sức mạnh để hành động. Điều ấn tượng nhất ở cô chính là sự bình thản “đôi mắt mở to bình thản” vừa dũng cảm vừa kiên cường.

+ Hình ảnh bé Heng: Lớp trẻ em tiếp nối con đường của người dân làng Xô Man, tiếp nối những công việc mà Tnú đã làm khi còn nhỏ. Ý thức Cách mạng in sâu vào trong tâm trí mọi người kể cả những đứa trẻ nhỏ “đội mũ sụp xin được của một anh giải phóng quân nào đó, mặc cái áo bà ba dài phết đi, vẫn đóng khố, đeo súng chéo lưng ra vẻ một người lính thực thụ”.

+ Hình ảnh cả làng quân quần bên bếp lửa nhà cụ Mết nghe cụ kể chuyện về cuộc đời người anh hùng Tnú: “Cơm nước xong, từ phía nhà ưng, có ai đấy đánh lên một hồi mõ dài ba tiếng. Dân làng lũ lượt kéo tới nhà cụ Mết”.

=> Tác giả đã khắc họa không chỉ người anh hùng Tnú mà còn khắc họa những người dân làng trong cộng đồng người Xô Man. Ở mỗi người đều toát lên những sức mạnh phi thường, những nỗi căm hận giặc Mỹ và sức sống mãnh liệt. Cái sức sống ấy cứ truyền từ đời này tới đời khác để họ đứng lên chống lại kẻ thù như những cây xà nu trong rừng, cứ vươn lên thật mạnh mẽ, dù có hy sinh, mất mất chứ vĩnh viễn không chịu khuất phục trước kẻ thù.

– Nghệ thuật được Nguyễn Trung Thành sử dụng trong tác phẩm cũng mang đậm tính sử thi:

+ Đầu tiên là ở giọng điệu kể chuyện: Giọng điệu trang trọng, hào hùng, tráng lệ. Mỗi lời đều là lời ngợi ca người anh hùng Tnú cũng như người dân làng Xô Man nhưng cũng không kém phần lãng mạn khi miêu tả về khung cảnh thiên nhiên núi rừng Tây Nguyên.

+ Lối kể chuyện theo kết cấu đầu cuối tương ứng. Mở đầu là cánh rừng xà nu bất tận “nối nhau đến tận chân trời”, kết lại cũng là rừng xà nu ấy. Nó như bản hùng ca, bản sử thi mang đậm chất Tây Nguyên.

+ Sử dụng các biện pháp nghệ thuật như cường điệu, nhân hóa, so sánh, lặp, … để nhấn mạnh cũng như ca ngợi người anh hùng, con người làng Xô Man.

– Tổng kết: Nguyễn Trung Thành đã dựng lên một tác phẩm mang đậm tính sử thi bởi nó được viết lên trong khung cảnh hào hùng khi đất nước đang cùng nhau đứng lên chống lại giặc Mỹ, bởi nó đã dựng lên một hình tượng người anh hùng cao lớn, mang tầm vóc của cả quê hương. Không chỉ thế, ông còn làm không khí cũng như khung cảnh trong truyện trở nên hào hùng, trang trọng biết bao.

3. Kết bài

– Kết luận lại vấn đề

– So sánh với các tác phẩm khác cùng thời.

Bài văn mẫu Phân tích tính sử thi trong Rừng xà nu 

     Nguyễn Trung Thành là một trong những nhà thơ tiêu biểu cho nền văn học hiện đại. Văn phong của ông được nuôi dưỡng và xuyên suốt qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ của dân tộc. Nguyễn Trung Thành có một tình yêu thương và gắn bó mật thiết với núi rừng Tây Nguyên. Một trong những tác phẩm đặc sắc không thể không kể đến đó là tác phẩm rừng xà nu. Tác phẩm đã khắc tạc nên bức chân dung tuyệt đẹp, mang tầm vóc sử thi tráng lệ của người anh hùng Tây Nguyên Tnú.

     Vẻ đẹp sử thi là những vẻ đẹp mang khuynh hướng ngợi ca. Đây là nét đặc sắc của chủ nghĩa lãng mãn. Các nhà văn thường sử dụng ngòi bút đặc sắc này để tô vẽ cho hình tượng vị anh hùng đại diện cho cả một cộng đồng, một dân tộc. Tnú là nhân vật mang đậm tính sử thi. Vẻ đẹp sử thi của người anh hùng Tnú chính là biểu trưng cho nét đẹp cho sức manh của buôn làng Xô man, của núi rừng dân tộc Tây Nguyên. Những thăng trầm nổi trôi trong cuộc đời anh cũng chính là số phận cuộc đời con người Tây Nguyên.

     Tnú mang trong mình cái tính cách, khí phác của người anh hùng sử thi. Cái phẩm chất ấy được hun đúc ngay từ khi Tnú còn bé. Khi học chữ cùng Mai vì hay quên nhưng Tnú không nản lòng, quệt nước mắt nhờ Mai chỉ lại cho. Học cái chữ có hơi chậm nhưng đi đường núi thì Tnú thông minh lắm, cứ leo lên cây rồi xe rừng mà,, không đi theo đường mòn để tránh bị địch phát hiện. Tnú và Mai còn trẻ nhưng gan góc vô cùng, dù bọn địch lấy đầu anh Sút, bà Nhan làm gương hăm dọa nhưng Tnú và Mai vẫn hăng hái vào rừng tiếp tế cho bộ đội rồi lại đi làm giao liên cho anh Quyết. Tnú thoăn thoắt chẳng ngại chị, chẳng sợ chi chỉ một lòng hướng về Đảng về cách mạng sáng soi.

     Cả cuộc đời Tnú chỉ một lòng sắt song trung thành với lá cờ của Đảng. Khi đi giao liên bị giặt bắt rồi hành hạ dã man, lưng chém ngang dọc chi chít đầy nhưng vết dao sắc nhọn nhưng Tnú vẫn nhất quyết khăng khăng không khai ra cộng sản.

     Trang sách cuộc đời của Tnú là biểu tượng cho số phận dân tộc Tây Nguyên. Cuộc đời Tnú cũng giống như cuộc đời buôn làng Xô man vậy. Khi Tnú chưa cầm vũ khí đứng lên anh phải hứng chịu biết bao đau thương, bao mất mát, phải cắn răng nhìn bọn giặc ác hành hạ vợ con mình, giết chết vợ trẻ con thơ, phải đau đớn để chúng giày vò lấy nhựa xà nu đốt hết hai bàn tay mình. Cũng giông như anh khi buôn làng còn cam chịu cúi đầu dưới bọn thực dân, chưa đứng lên cầm vũ khí nổi dậy buôn làng cũng phải chịu biết bao uất ức, biết bao đau khổ: Giặc đi trong rừng như con beo. Lính của nó cầm lưỡi lê dính máu, cũng đỏ như mầu mũ đỏ của nó…bị giặc lùng, bị súng rền vang. Ông Sút và bà Nhan bị giặc giết rồi treo cổ. Mẹ con Mai bị chúng nó hành hạ thê thảm; cả rừng cây xà nu không cây nào không bị thương, bị tàn phá ghê gớm…Rồi cái đêm Tnú bị thiêu đốt 10 đầu ngón tay cái đêm lịch sử ấy sau bao tháng ngày dồn nét tinh thần, cả dân làng Xô Man đã đứng dậy cầm chông cầm giáo cầm mài “ào ào rung động cả rừng cây” giết hết bọn giặc. Và “Thế là bắt đầu rồi! Đốt lửa lên! Tất cả người già, người trẻ, người đàn ông, người đàn bà, mỗi người phải tìm lấy một cây giáo, một cây mác, một cây vụ, một cây rựa. Ai không có thì vót chông, năm trăm cây chông! Đốt lửa lên!”

     Cả rừng rực cháy, và ý chí sự vùng dậy của cả buôn làng Xô Man cũng đang rực cháy quyết liệt.

     Hình tương Tnú chính là hình ảnh đại diện cho các thế hệ buôn làng Xô Man hùng dũng trong kháng chiến. Khi còn bé Tnú được buôn làng nuôi dưỡng, đùm bọc, được anh Quyết dạy chữ, được cụ Mết dạy cho cách sống cho phải đạo. Lớn len Tnu thay các bác, các chú các thanh niên dũng cảm đi làm giao liên, tiếp tế cho cộng sản ở trong rừng. Sau khi được đồng bào cứu giúp, trưởng thành Tnu trở thành một người cộng sản, một cán bộ cách mạng anh hùng, tận tâm phục vụ cho Đảng cho Nhà nước. Và sau này có lẽ Dít, có lẽ đàn em tiếp theo sẽ tiếp nối chân Tnu làm nên những chiến công cách mạng vang danh dân tộc Tây Nguyên.

     Vẻ đẹp sử thi của Tnú được biểu hiện rõ nét nét nhất qua hình tượng đôi bàn tay. Khi còn nhỏ đôi bàn tay Tnú đã biết làm nương làm rẫy phục vụ cho cuộc sống, rồi tự lấy đá đập vào đầu mình vì học hay quên không sáng dạ bằng mai. Đôi bàn tay ấy cũng tỉ mỉ cần cù luyện từng nét chữ anh Quyêt dậy và gan dạ chỉ vào bụng mình cao đầu mà nói rằng ; “Cộng sản ở đây này” khẳng định một tấm lòng sắt son trung thành tuyệt đối với cách mạng.

     Đôi bàn tay ấy còn là đôi bàn tay của nghĩa tình. Đôi bàn tay ấy dám nắm lấy tay người mình thương, chăm lo cho vợ con: xé tấm đồ làm nôi cho con. Và phải chăng mỗi ngón tay cháy rực như hiện hữu cho lòng căm thù đau xót của Tnú khi không cứu được mẹ con Mai. Nhưng dù hận đến tận xương tủy, thấu gan Tnú cũng đâu làm gì khác hơn được vì lúc bây giờ Tnú cũng chỉ có “tay không” giữa bầy quân thù.

     Đôi bàn tay Tnú là minh chứng cho những dấu vết đau thương, cả bàn tay đều cụt mất một đốt. Đôi bàn tay ấy nhắc cho Tnú nhớ đến những mất mát những đau khổ mà quân giặc đã gây ra cho mình, cho những người mình yêu thương và cho buôn làng mình.Và cuối cùng đôi bàn tay ấy chính là đôi bàn tay lịch sử, đôi bàn tay cầm vũ khí đứng lên chống lại quân thù. Lửa ở đầu ngón tay đang cháy và chính trong tâm can cũng đang cháy, hừng hực một ý chí quật cường, bất khuất. “chúng nó cầm súng, mình cũng phải cầm súng” Cả Tnú cả buôn làng không chịu khuất phục nữa, họ đã đứng lên cầm giáo cầm mác tiêu diệt kẻ thù, trả lại bình yên cho núi rừng xà nu. Chính đôi bàn tay đau thương ấy đã bóp chết kẻ thù của mình. Về sau đôi bàn tay ấy đã cầm súng để trở thành một người cộng sản vĩ đại, trở thành niềm tự hào của bản làng Xô Man.

     Xây dựng thành công nhân vật Tnú, nhà văn Nguyễn Trung Thành đã dựng nên một bức tượng đài lý tưởng của cộng đồng núi rừng Tây Nguyên trong cuộc chiến đấu bảo vệ buôn làng thân yêu. Đó là những con người tha thiết tình yêu quê hương, dũng cảm, gan góc, hi sinh quật cường và tràn đầy ý chí, niềm tin chiến thắng vào cách mạng, vào Đảng vào cụ Hồ thân yêu.

—/—

Thông qua dàn ý Phân tích tính sử thi trong Rừng xà nu được Wikichiase sưu tầm từ những bài viết xuất sắc của các bạn học sinh. Mong rằng các em sẽ có khoảng thời gian vui vẻ và hữu ích khi học môn Văn!

Đăng bởi: Wikichiase.com

Chuyên mục Giáo dục

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *