Dàn ý bức tranh thiên nhiên trong bài thơ Tràng Giang

Một trong những vấn đề then chốt để làm nên những bài văn hay đó là trước khi làm bài các em cần lập dàn ý cho bài viết đó. Với Top 4 Dàn ý bức tranh thiên nhiên trong bài thơ Tràng giang dưới đây hy vọng sẽ là một trong những gợi ý giúp các em hoàn thiện bài viết của mình một cách tốt nhất! Mời các bạn cùng tham khảo nhé!

Dàn ý Bức tranh thiên nhiên trong bài thơ Tràng Giang chi tiết

Dàn ý bức tranh thiên nhiên trong bài thơ Tràng giang (ngắn gọn, hay nhất)

a) Mở bài

– Giới thiệu tác giả, tác phẩm:

+ Xuất hiện vào giai đoạn toàn thịnh của thơ Mới, Huy Cận (1919 – 2005), quê ở Hương Sơn – Hà Tĩnh, là một trong những thi sĩ có công đưa phong trào này lên tới đỉnh cao. Ở độ chín nhất, phong cách thơ Huy Cận có sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa yếu tố cổ điển nhất là cổ điển Đường thi với yếu tố thơ Mới, cụ thể hơn là sự hòa hợp giữa nỗi sầu vũ trụ và thế nhân từng chan chứa trong thơ Đường với nỗi cô đơn của cái “tôi” cá nhân, cá thể trong thơ Mới tạo nên nỗi sầu vạn kỉ.

+ Bài thơ Tràng giang sáng tác năm 1939, in trong tập Lửa thiêng là bài thơ tiêu biểu và nổi tiếng nhất của Huy Cận trước Cách mạng tháng Tám được xếp vào hàng kiệt tác.

b) Thân bài

* Bức tranh thiên nhiên về trời rộng sông dài trong Tràng giang

+) Khổ 1: Bức tranh sông nước buồn vắng

– Câu thơ mở đầu đã mở ra một không gian sóng nước mênh mông:

Sóng gợn tràng giang buồn điệp điệp

– Trên bức tranh sông nước ấy hiện lên một hình ảnh quen thuộc:

Con thuyền xuôi mái nước song song

+ Sự xuất hiện của con thuyền trong thơ văn xưa nay thường chỉ sự lênh đênh trôi dạt.

+ Ở đây ngoài ý nghĩa ước lệ ấy, con thuyền hiện lên giữa sông nước mênh mang còn gợi ra sự bé nhỏ, đơn độc, lẻ loi.

+ Con thuyền ấy lại đang ở trạng thái “xuôi mái”, nghĩa là còn có thêm tính chất thụ động, phó mặc cho dòng nước đẩy đưa…

– Đến câu thơ thứ ba, nhà thơ tiếp tục những nét vẽ về thuyền và nước nhưng lại đặt trong sự chia lìa:

“Thuyền về nước lại sầu trăm ngả”

– Giữa dòng tràng giang cổ điển mang phong vị Đường thi, nhà thơ đã thả xuống một hình ảnh “sống sít” của hiện thực (chữ dùng của Xuân Diệu) ở câu cuối cùng:

Củi một cành khổ lạc mấy dòng

+ Hình ảnh cành củi khô nhỏ bé được tác giả đặt vào một thế tương phản mạnh mẽ, lạc giữa mấy dòng.

-> Hình ảnh cành củi khô nhỏ bé được tác giả đặt vào một thế tương phản mạnh mẽ, lạc giữa mấy dòng nước mênh mang vô tận đã càng nhấn mạnh sự vô định, lạc lõng, bơ vơ hết sức tội nghiệp.

+) Khổ 2: Bức tranh cồn bãi hoang vắng

– Trên nền không gian dòng sông dài rộng không cùng và cổ kính lâu đời, nổi bật lên hình ảnh của cồn bãi:

Lơ thơ cồn nhỏ gió đìu hiu

+ Từ láy “lơ thơ” được đảo lên đầu câu nhấn mạnh sự thưa thớt, khiến cồn cát vốn đã nhỏ càng trở nên trống trải giữa mênh mang sông nước.

+ Từ láy “đìu hiu” gợi ra hình ảnh của ngọn gió lạnh vắng, hiu hắt.

– Nhà thơ không chỉ cảm nhận Tràng giang bằng thị giác mà còn cảm nhận bằng thính giác:

Đâu tiếng làng xa vãn chợ chiều

+ Âm thanh của tiếng chợ chiều dù là dấu hiệu của sự sống con người nhưng lại vào lúc đã vãn, gợi ra sự tàn tạ, chứa chất nỗi buồn.

+ Âm thanh ấy lại vẳng đến từ một không gian rất xa, càng trở nên nhỏ nhoi và buồn vắng, gọi cảm giác đây là chốn bị bỏ quên trên trái đất này.

– Đến hai câu thơ cuối, cái nhìn của Huy Cận còn bao quát một phạm vi không gian từ cao đến thấp, từ gần đến xa:

“Nắng xuống trời lên sâu chót vót

Sông dài trời rộng bến cô liêu”

+ Hai cặp tiểu đối “nắng xuống – trời lên”, “sông dài – trời rộng” đã tạo nên một bức tranh không gian ba chiều rất đặc sắc.

+ Xuất thần nhất là cụm từ “sâu chót vót”.

=> Giữa không gian vũ trụ mênh mang không cùng, nổi bật lên hình ảnh “bến cô liêu” nhỏ bé, lạc lõng đến tội nghiệp.

* Bức tranh tâm trạng trong Tràng giang

     (Bức tranh thiên nhiên và bức tranh tâm trạng trong Tràng giang được lồng vào nhau, hòa quyện với nhau. Vì vậy khi nêu cảm nhận bức tranh thiên nhiên không thể bỏ qua bức tranh tâm trạng của tác giả, tuy nhiên các em học sinh nên điều chỉnh dung lượng của phần cảm nhận này vừa phải cho phù hợp với đề bài.)

+) Khổ 1:

– Ngay từ câu thơ mở đầu, dòng tràng giang hiện lên vừa là một hình ảnh ngoại giới vừa là một hình ảnh tâm giới, mang nặng nỗi niềm của thi nhân “buồn điệp điệp”.

+ “Buồn điệp điệp” là nỗi buồn nhẹ nhàng nhưng trùng trùng lớp lớp, triền miên, dai dẳng

+ Nỗi buồn ấy đang trải ra cùng với không gian sông nước mênh mang…

– Sự xuất hiện của con thuyền phần nào gợi lên nét tâm lí chán trường của tác giả, của tầng lớp thanh niên tiểu tư sản trong hoàn cảnh đất nước…

– Hình ảnh thuyền nước chia lìa làm cho nỗi buồn trong lòng người tiếp tục lan tỏa rộng thêm và lặn xuống ở chiều sâu “sầu trăm ngả”.

– Hình ảnh cành củi khô phải chăng là một ẩn dụ cho những kiếp người nhỏ bé, bơ vơ giữa sự mênh mông của dòng đời.

+) Khổ 2:

– 2 câu đầu là hình ảnh cồn bãi hoàn toàn vắng vẻ, trong cảm giác trống trải, thi nhân đã cố gắng đi tìm dấu hiệu của sự sống con người, của hơi ấm tình người nhưng sự hiện hữu ấy quá nhỏ bé và mờ nhạt nên thi sĩ càng thêm thấm thía sự cô đơn đến cùng cực.

– 2 câu cuối lại nổi bật hình ảnh của “bến cô liêu” bé nhỏ và lạc lõng giữa sông dài, trời rộng đang mở ra không cùng, đó phải chăng chính là bóng dáng, là nỗi niềm của chính Huy Cận.

* Tổng hợp đánh giá

– Giá trị nội dung:

+ Bài thơ đã khắc họa bức tranh mênh mông vô biên và quạnh hiu hoang vắng. Từ thiên nhiên ấy đã làm nổi bật hình ảnh cái tôi là một lữ thứ bơ vơ, cô đơn với nỗi buồn vô tận trước trời nước – biểu hiện của nỗi lòng yêu nước thầm kín thiết tha trong hoàn cảnh đất nước mất chủ quyền.

– Đặc sắc nghệ thuật:

+ Sự kết hợp hài hòa giữa màu sắc cổ điển và hiện đại.

+ Bút pháp tả cảnh giàu tính tạo hình

+ Hệ thống từ láy giàu giá trị biểu cảm

+ Nghệ thuật đối, câu hỏi tu từ,…

+ Cách ngắt nhịp 2/2/3

c) Kết luận

– Khẳng định lại vẻ đẹp của bức tranh thiên nhiên trong bài Tràng giang.

– Nêu cảm nhận của em về bức tranh ấy.

Dàn ý Bức tranh thiên nhiên trong bài thơ Tràng Giang ngắn gọn

I. Mở bài:

Từ ngàn xưa, thiên nhiên đã trở thành niềm cảm hứng mãnh liệt khơi nguồn sáng tạo cho thi nhân. Ta đã từng gặp cảnh bồng lai trong thơ Lý Bạch, một vùng quê mộc mạc, tĩnh lặng trong thơ Nguyễn Khuyến, cảnh sơn thủy hữu tình trong thơ Nguyễn Trãi. Phong trào Thơ mới (1932-1945) với sự tập hợp của nhiều gương mặt thi nhân, đã mang đến cho người đọc nhiều cảnh sắc thiên nhiên độc đáo, vây phủ tâm trạng của thi nhân. Đọc Tràng giang của Huy Cận, ta bắt gặp một thiên nhiên kì vĩ mang tầm vóc vũ trụ khiến ta như “đứng trên thiên văn đài của linh hồn, nhìn cõi bát ngát”.

II. Thân bài

1. Tràng giang là bức tranh thiên nhiên mang vẻ đẹp cổ điển

Nếu thiên nhiên trong, “Đây mùa thu tới” của Xuân Diệu mang vẻ đẹp thướt tha thì thiên nhiên trong Tràng giang của Huy Cận lại mang vẻ đẹp hùng vĩ, rợn ngợi của “trời rộng – sông dài’’.

Sóng gợn tràng giang buồn điệp điệp

Con thuyền xuôi mái nước song song.

Thuyền về nước lại sầu trăm ngả

Củi một cành khô lạc mấy dòng.

– Dòng sông mênh mang, chảy dài trong không gian vắng lặng, bát ngát.

– Những con sóng lớp lớp nối dài như nỗi buồn miên man không đứt.

– Song song với chiếc thuyền như buông trôi, phó mặc cho cuộc đời là nỗi buồn “điệp điệp” gợi niềm chia biệt.

– Cảnh ở đây sầu từ “con thuyền”, “cành củi khô”, “dòng nước” đến “sóng”, “bờ xanh – bãi vàng’’ đều cô liêu, đều mang nỗi sầu lớn: bao nhiêu ngả nước, bấy nhiêu ngả sầu, sầu miên man bất tận.

– Không gian mở rộng theo chiều kích về độ cao, rộng, sâu. Những hình ảnh đơn sơ bằng nét vẽ tinh tế giàu sắc thái cổ điển mà vẫn mới mẻ.

– Thiên nhiên mang vẻ đẹp sâu lắng được đặt trong không gian sông nước lặng lẽ và rợn ngợp được khúc xạ qua tâm hổn thỉ sĩ.

2. Thiên nhiên được khúc xạ qua tâm hồn thi sĩ

– Nỗi buồn của Huy Cận miên man không dứt như sông nước mênh mang bất tận, theo sông nước lan tỏa rất xa. Thấm đượm trong cảnh vật là một linh hồn “mang mang thiên cổ sầu”.

– Thiên nhiên được khúc xạ qua tâm hồn lãng mạn, mang nỗi buồn của thi sĩ.

– Cái đẹp hiện lên qua tâm hồn thảng thốt của thi nhân:

Lòng quê dợn dợn vời con nước.

Không khói hoàng hôn cũng nhớ nhà

– Nếu trong “Đây mùa thu tới” nỗi buồn tỏa ra từ nỗi cô đơn, quạnh vắng, “Đây thôn Vĩ Dạ” nỗi buồn nhè nhẹ được cất lên từ ý thức sợ bị lãng quên của nhà thơ, thì “Tràng giang” là nỗi niềm “nhớ nhà” – nhớ một chốn quê hương mà phải chàng đây là hình ảnh Đất Nước bị khuất lấp đâu đó trong màn đêm nô lệ?

III. Kết bài

Miêu tả thiên nhiên, trong thơ xưa “… thường chuộng thiên nhiên đẹp: Mây, gió, trăng, hoa, tuyết, núi, sông” là di sản của thơ phương Đông. Thời đại Thơ mới là thời đại muốn cái “tôi” được khẳng định. Vì vậy, thiên nhiên trong thơ mới mang một sắc thái khác khi miêu tả thiên nhiên.

Tìm hiểu vẻ đẹp thiên nhiên trong Thơ mới là tìm hiểu vẻ đẹp mang tính thời đại. Các nhà thơ, trong đó có Huy Cận đã gởi cái tôi cá nhân của mình vào thiên nhiên với nỗi buồn của thế hệ sống dưới thời Pháp thuộc.

Phía sau bức tranh thiên nhiên dẹp nhưng đượm buồn trong bài “Tràng giang” là bức tranh tâm trạng của Huy Cận một bức tranh tâm hồn giàu tính nhân văn.

Dàn ý Phân tích hình ảnh thiên nhiên trong bài thơ Tràng giang 

1. Mở bài

– Giới thiệu vài nét về nhà thơ Huy Cận, bài thơ Tràng giang

– Nêu vấn đề cần nghị luận: Bức tranh thiên nhiên mang nét đẹp đượm buồn được thể hiện trong bài thơ.

2. Thân bài

a) Bức tranh sông nước mênh mông, rộng lớn rợn ngợp nơi bến đò Chèm: “Sóng gợn tràng giang… mấy dòng”

* “Sóng gợn… điệp điệp”: Gợi tả những con sóng gợn nhẹ trên dòng sông mênh mông gợi bao nỗi buồn triền miên 

– Từ láy “điệp điệp”: Cảm giác tuần hoàn, lặp đi lặp lại, quanh quẩn của nỗi buồn trong tâm hồn tác giả

– Hình ảnh nổi bật: 

+ Con thuyền trôi giữa dòng tràng giang mang dấu hiệu của sự sống, tô điểm cho bức tranh sông nước, tạo sinh khí 

+ “Con thuyền… song song”: Thuyền và nước mang tính ước lệ tượng trưng và có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, tuy nhiên “song song” gợi tả sự chia li, nỗi “sầu trăm ngả”

+ Phép tiểu đối “thuyền về nước lại”: Thổi vào khung cảnh một khối u sầu, một dự cảm và nỗi buồn thương sâu sắc

+ “Củi một cành khô… mấy dòng”: Hình ảnh ẩn dụ cho biết bao kiếp người nhỏ bé, cô đơn trôi dạt trên dòng sông cuộc đời rộng lớn.

b) Khung cảnh hoang vắng trên sông: “Lơ thơ cồn nhỏ… bãi vàng”

– “Lơ thơ… đìu hiu”: Sự kết hợp các từ láy “lơ thơ, đìu hiu” trong cùng một câu thơ + biện pháp tu từ nhân hóa => Nhấn mạnh thêm nỗi buồn, cả một khoảng không rộng lớn chỉ còn vài cồn cát thưa thớt, vài ngọn gió hắt hiu khiến cho nỗi buồn càng thêm thấm thía. 
– “Đâu tiếng làng xa… chợ chiều”: Từ “đâu” được đặt ở đầu câu thơ như sự lắng nghe của Huy Cận giữa không gian cô quạnh hoặc có thể hiểu đó là một câu hỏi bâng khuâng với trời đất,…

=> Khung cảnh chợ chiều đã tàn ở làng quê nghèo miền Bắc những năm trước Cách mạng càng khiến lòng người thêm buồn xơ xác

– “Nắng xuống trời lên, sâu chót vót”: Phép tiểu đối “nắng xuống, trời lên” + sự kết hợp từ ngữ đầy sáng tạo “sâu chót vót” làm cho khung cảnh càng trở nên sâu rộng hơn và trong khung cảnh ấy, sự cô đơn của con người cũng đến cùng cực.
– Phép tiểu đối “sông dài trời rộng” + cụm từ “bến cô liêu”: Tận cùng sự mênh mang của cảnh vật và nỗi cô độc của con người. 
– “Bèo dạt… hàng nối hàng”: Hình ảnh ẩn dụ gợi lên thân phận của bao kiếp người nổi trôi, lênh đênh, vô định giữa dòng sông cuộc đời rộng lớn. 

+ Câu hỏi tu từ “về đâu” khắc khoải, da diết đặt ra cho cuộc đời, cho xã hội và chính bản thân người nghệ sĩ

+ Từ láy “mênh mông”, “lặng lẽ” kết hợp với điệp từ “không”, cụm từ “không một chuyến đò ngang, không cầu”: Khắc họa rõ nét sự hoang vắng của cảnh vật và sự cô đơn, lạc lõng của con người. 
– “Bờ xanh tiếp bãi vàng”: Gợi tả khung cảnh mênh mông đến hút tầm mắt, trong khung cảnh ấy, con người hiện lên thật nhỏ bé, cô đơn.

c) Bóng chiều và nỗi niềm tâm sự của nhà thơ: “Lớp lớp… nhớ nhà”

– Bức tranh hoàng hôn có:

+ Mây và núi “Lớp lớp… núi bạc”: Từ “đùn” kết hợp với từ láy “lớp lớp” tạo nên khung cảnh hùng vĩ, bao la.

+ Xuất hiện cánh chim nhỏ bé “chim nghiêng cánh nhỏ”: Hình ảnh ước lệ tượng trưng quen thuộc của thi ca.

– Đứng trước khung cảnh bao la ấy, nhà thơ trào dâng nỗi nhớ nhà, nhớ quê hương, nỗi buồn trước thực cảnh đất nước đầy rối ren.

3. Kết bài

– Khẳng định lại vấn đề cần nghị luận.

– Nêu cảm nhận của bản thân về bức tranh thiên nhiên trong Tràng giang. 

Sơ đồ tư duy bức tranh thiên nhiên trong bài thơ Tràng Giang

Dàn ý bức tranh thiên nhiên trong bài thơ Tràng giang (ngắn gọn, hay nhất) (ảnh 2)

Dàn ý Phân tích bức tranh thiên nhiên Tràng Giang

1. Mở bài về bức tranh thiên nhiên Tràng giang

– Giới thiệu đôi nét về tác giả Huy Cận cùng tác phẩm Tràng giang.

– Dẫn dắt về chủ đề thiên nhiên trong thơ ca xưa nay, từ đó liên hệ bức tranh thiên nhiên Tràng giang.

2. Thân bài về bức tranh thiên nhiên Tràng giang

– Bức tranh thiên nhiên Tràng giang thể hiện sự bao la rợn ngợp nơi sông nước.

– Bãi bờ quạnh vắng cô đơn trong xúc cảm của thi nhân.

– Bóng chiều và nỗi nhớ quê hương da diết.

3. Kết bài về bức tranh thiên nhiên Tràng giang

– Đánh giá lại tác giả tác phẩm.

– Đánh giá nội dung về bức tranh thiên nhiên Tràng giang.

Nhà thơ Huy Cận đã miêu tả bức tranh thiên nhiên Tràng giang với những gì vốn có, thậm chí cả những thứ quá nhỏ bé, tầm thường. Có thể thấy, dưới con mắt đa sầu, đa cảm của nhà thơ Huy Cận đã biến hóa nó thành những hình ảnh đầy chất nghệ thuật. Như vậy, khi phân tích bức tranh thiên nhiên Tràng giang, ta còn nhận thấy cái đẹp không phải cứ phải hiện lên qua những cảnh sắc lung linh, mà đôi khi chỉ cần có sự giao hòa với tâm hồn thi sĩ thì mọi thứ đều trở nên đẹp và có hồn.

—/—

Dựa vào Dàn ý bức tranh thiên nhiên trong bài thơ Tràng giang được Wikichiase sưu tầm được, hy vọng các em sẽ có thêm nhiều kiến thức và những gợi ý hay để có thể làm tốt bài văn của mình. Chúc các em học tốt!

Đăng bởi: Wikichiase.com

Chuyên mục Giáo dục

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *