Nghệ thuật phê bình người khác

Thánh nhân đã từng dạy chúng ta “nghe lời phê bình thì nên vui”. Phát hiện ra nhược điểm của bản thân, đồng nghĩa với tiến bộ, chúng ta nên vui mừng, người thực sự thông minh là người biết rõ về bản thân mình, nhìn nhận ưu nhược điểm của mình một cách khách quan, như thế mới tiến bộ không ngừng, phát huy được sở trường hạn chế sở đoản. Nhưng đã là con người, không phải là thánh nhân, ai cũng có nhu cầu được tôn trọng.

Chúng ta phải chú ý đến hai phương diện, đó là phải cố gắng tu dưỡng bản thân và vui vẻ khi bị người khác phê bình. Hai là khi phê bình người khác phải chú ý giọng điệu, phương pháp.

Trong đời người, bị phê bình là chuyện thường gặp, mục đích chính của việc phê bình là gì? Tôi tin chắc có rất ít người trả lời được bởi câu hỏi này. Nhưng sự phê bình của nhiều người, lại không nhằm mục đích giúp đỡ người khác. Đôi lúc là chút giận, biểu lộ bất mãn, có khi trách móc, oán giận. Kiểu phê bình này là một trong những thất bại, trong quan hệ giao tiếp. Tự tôn là trụ cột cho sự phát triển của con người, là động lực để con người vượt qua khó khăn và luôn kiên trì để đạt tới thành công. Làm tổn thương lòng tự trọng của con người là phạm tội, phê bình cũng là việc dễ làm tổn thương đến lòng tự trọng của người khác.

Trong cuộc sống có cơ hội hợp tác với người khác, đôi khi thích lấy sự thông minh để chế giễu người khác. Phê phán, oán trách không hợp lí là đắc tội với người. Tục ngữ có câu: “Việc bất thành phải tự trách mình”. Tuy đây chỉ là luận điểm để tự bào chữa. Trong cuộc sống phải luôn tâm niệm, cố gắng không trách móc, oán trách phê phán người khác. Điều này giống như thả bồ câu nhà chắc chắn nó sẽ bay trở về.

Mình làm khó người khác thì người khác cũng sẽ làm như vậy với mình. Tôi khoan dung với người khác, người khác phải tự khoan dung với tôi. Đây là triết học đối nhân xử thế rất đơn giản, nhưng có nhiều người lại xem nhẹ. Là vì con người có thói xấu tự phụ và thích khoe khoang bản thân. Đôi lúc tự cho mình là đúng, lúc không kiềm chế được, sẽ nói xấu người khác. Điều này đòi hỏi chúng ta phải cố gắng hơn nữa để sửa chữa, tránh mắc phải những sai lầm đó. Đừng lên lớp phê phán người khác, phải hiểu người ta, thử tìm hiểu xem tại sao họ làm như thế. Có làm như vậy thì lời phê bình, trách móc mới càng có tác dụng và ý nghĩa hơn. Khi chúng ta thực sự hiểu người khác, sẽ phát hiện ra rằng việc đó đáng được tha thứ, đồng cảm.

Tôi thường nhớ đến một câu tục ngữ: “Cây cần vỏ, người cần thể diện”, đó là biểu hiện bên ngoài của sự tôn nghiêm, bất kì ai cũng không có quyền xúc phạm người khác, phải giữ thể diện cho người khác. Rất nhiều người rất coi thường điểm này, đã xúc phạm một cách tàn nhẫn nhân cách của người khác, lại vẫn cho rằng mình đúng. Trên thực tế, sự cảm thông bằng thái độ khoan dung độ lượng, giảm bớt sự tổn thương đến người khác, giữ được thể diện cho họ mới mang lại hiệu quả tốt đẹp.

Giữ thể diện cho người khác, không những là nghệ thuật phê bình, còn thể hiện chúng ta biết tôn trọng người khác, cũng là cách tôn trọng mình. Muốn việc phê bình đạt được hiệu quả, tuyệt đối không được đối đầu với sự tự tôn của họ. Bạn phải luôn luôn nhớ rằng, mục đích phê bình của chúng ta là làm cho đối phương tốt hơn, chứ không phải hạ thấp họ xuống.

Thông qua việc phê bình hoạt động hoặc hành vi, mà tránh làm tổn thương đến sự tự tôn của họ. Ví dụ: có một cô gái đánh sai chữ, cách phê bình đúng là “chữ này đánh chưa chuẩn rồi”, không nên nói “cố đúng là một người máy tồi”, chúng ra muốn phê bình là hành động của cô ấy, đừng nên phê bình con người họ, phê bình sẽ tạo ra sự đối kháng của đối phương, lỗi lầm đã biết, chỉ cần một lần nhắc nhở, phê bình hai lần là không cần thiết. Phải nhớ rằng mục tiêu của phê bình là làm cho công việc được hoàn thành chứ không phải là để sát phạt nhau. Việc thường xuyên tìm lại những lỗi lầm đã qua, còn phàn nàn nói đi nói lại, đối với chúng ta đó là điều tối kỵ. Mỗi người đều có chuyện trong quá khứ cần được bỏ qua hoặc chôn vùi, không nên làm sự việc xấu đi. Điều này càng có thể tao ra những kết quả hoàn toàn ngược lại.

Bất cứ sự phê bình nào cũng nhằm mục đích tốt đẹp, như vậy nó mới được coi là sự thật kết thúc. Cách kết thúc đúng đắn của sự phê bình là: “Tôi biết là tôi tin tưởng bạn” không nên nói: “Thế nhé, tôi đã dạy bảo anh rồi, lần sau không được tái phạm nữa”.

 

 

Nghệ thuật phê bình người khác
5 (100%) 3 votes

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *